Bu makalemde, İzmir Saat kulesi, II. TBMM Binası gibi inşa ettiği yapılarla dönemin mimarisine damgasını vuran Vedat Bey'in hayatı ve inşa ettiği eserleri üzerinde duracağım.

Birinci Ulusal Mimarlık Akımının en önemli temsilcilerinden biri olan Vedat Bey 1873 yılında İstanbul’da doğmuştur. Ailesi iktidara ve seçkin bir sınıfa sahiptir; babası devlet adamı, annesi şair ve bestecidir. Mektebi Sultani ’de okurken, eğitimini tamamlamak için 16 yaşında Paris’e giderek farklı kolejlerde eğitim görmüştür. Mühendislik eğitiminin yanında heykel, resim alanlarında da kurslara gittiği bilinmektedir. Mimarlıkta ilerlemek isteyen Vedat Tek’e babası karşı çıkmış, onun bürokrat ya da asker olmasını istemiştir. 1890’lı yıllarda eğitim gördüğü Ecole Natione et Special des Beaux- Arts’dan mezun olup İstanbul’a dönmüştür. 

Ecole Natione et Special des Beaux- Arts
Ecole Natione et Special des Beaux- Arts
  • Türkiye’de ki kariyeri, Sirkeci'de arkadaşı İhsan Bey ile açtığı mimarlık bürosu ile başlar. İlk iş olarak Üsküdar’da yalı projesi yapar. Daha sonra Sanayi Nefise Mektebi’ne Sanat Tarihi hocası olarak atanır.
  • 1899 tarihinde, Şehremaneti Heyeti Fenniye Mimarlığına atanır.
  • Zamanla tanınmaya başlayan Vedad Bey, 1905 yılına gelindiğinde, Posta Telgraf Nezareti Mimarlığı görevine atanmıştır.
  • 31 Mart vakasından sonra, 1908 yılında Sultan Mehmet Reşat tarafından baş mimarlığa atanmıştır.
  • Birinci Dünya Savaşı sırasında ise Enver Paşa tarafından Harbiye Nezareti Baş mimarlığına atanır.
Vedat TEK

Ankara’da özellikle Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılar inşa etmiştir. Mimarı olduğu yapılarda milli mimari ve ulusal mimari anlayışı hâkimdir, bunun yanında modernize ederek mimari yapılara uyguladığı görülür. 

Mimar Vedat Tek'in Eserleri

1900- İzmir Saat Kulesi

1908- İstanbul, Defter-i Hakani Binası/Sultanahmet Tapu ve Kadastro Müdürlüğü

1909- Sirkeci Büyük Postane Binası

1909- Hobyar Mescidi

1913- Mimar Vedat Tek Evi

1916- Tayyare Şehitleri Abidesi

1923- II. TBMM Binası

1924- Ankara Çankaya Gazi Köşkü

Bu dönem hakkında daha fazla bilgi almak için; Birinci Ulusal Mimarlık Akımı başlıklı makaleme bakabilirsin.