Saray kara tarafından yüksek duvarlarla çevrilmiştir. Geleneksel Osmanlı Saray mimarisinde başlangıçta sur kavramıyla özdeşleşen çevre duvarları, bu 19. yüzyıl sarayında oldukça değişik bir yorumla uygulanmıştır (TBBM Milli Saraylar,2016:12). Bu duvarlar, yapı cephelerine veya işlevlerine göre isim alan çeşitli kapılarla dışarıya açılır. Kara tarafında bulunan bu kapılar dışında, deniz cephesinde de rıhtıma merdivenlerle inilen, ajurlu demirden, oval konumlu beş adet kapı bulunur.

1. Hazine Kapısı 

Dolmabahçe Sarayı Hazine Kapısı
Hazine Kapısı

Hazine-i Hassa Dairesi ile Mefruşat Dairesi arasındadır. Oval bir girinti yapan girişin ortasında yer alır. Üçlü Bölünmesiyle Roma zafer taklarına benzer bir görünümdedir zafer taklarından farklı olarak sadece ortadaki, diğer kemerlerden geniş tutulmuş kemer açık bırakılmıştır. 

Kemerin iki yanında ikişer yivli sütunların başlıkları korint tarzındadır. Sütunlar yüksek bir kaide üzerindedir. Kemerli açıklığın iki yanındaki nişlerin her iki yanında da küçük sütuncuklar bulunur. Kemerli nişlerin içinde akantus motifleri sıralanır. Nişli bölümlerden kuleli içbükey kanatlara geçilir. Kanatlarda birer kapı bulunur. Girişin üst kısımlarındaki taçlandırılmış alandaki oval madalyonda altın yaldızlı olarak Abdülmecit'in 1853 tarihli tuğrası, altında ise dikdörtgen panoda şair Ziver'in 1857 tarihli yazıtı yer alır. En üstte vazo şeklinde bir tepelik vardır. Bu bölümün iki tarafında birbirinin aynı iki küçük kulecikte rozet, tepelik ve girlandlı süsleme göze çarpar.

Hazine Kapısı

Giriş ajurlu demirden iki kanatlı kapı ile örtülür. Demir kapıda da geometrik ve bitkisel bezemelerden oluşmuş süslemelerle karşılaşılır. Giriş kemerinde örgü motifi ve onun üzerinde Yunan ve Roma mimarlığında görülen yumurta silmesi, köşelerde ise yuvarlak ve çerçevesi yaprak motifli kartuşlar görülür. Girişin iki yanında, üstte rozet motifleriyle süslü bir korniş, onun üzerinde yine dekoratif bir saçaklık ve vazo şeklinde bir tepelik bulunur. İçbükey kısımlarda da duvarlarda kare formlar içinde süslemeler dikkat çeker. Derzli taş örgünün üst kısmındaki bölümdeki girlandlar ve üzerinde dikdörtgen formlar içinde tekrarlanan bezemeli alanlar Ampir süsleme özellikleridir. 

Hazine Kapısı

Kapının iki yan kanatlarındaki kuleler kare bir taban üzerinde yükselir. Altta dikdörtgen bir kapı açıklığı üzerinde yuvarlak alınlık ve üzerinde motifler üzerinde boncuk dizisi, üstte yuvarlak kemerli pencereler iki yanında korint sütun başlıklı pilastırlar, üzerinde ortası bezeli kıvrımlı kesik alınlık, daha üstte girlandlar ve tepelik yer alır. Bu düzenleme şekli Batı'daki Rokoko tarzlı yapılardan alınmıştır.

2. Saltanat Kapısı

Dolmabahçe Sarayı Saltanat Kapısı
Saltanat Kapısı

İkinci anıtsal giriş, bir diğer adıyla Merasim kapısıdır. Hazine kapısına oranlar, daha büyük tutularak daha özenli işlenmiştir. En önemli özelliği içeride ve dışarıda içbükey planlı oluşudur. İçbükey duvarların iç uçları kule olarak yükseltilmiştir. Barok üsluplu bezemeler ağır basmaktadır. Sultanın kullandığı kapı Beşiktaş Dolmabahçe yolu üzerindedir. Eğri kısımların bitiminde kare bir plan üzerinde, birbirinin aynı içte ve dışta ikişer olmak üzere dört küçük kule yükselir. Bu kule form olarak Dresden'de Pöppelmann'ın 1711-1722 yıllarında yaptığı Zwinger yapısının giriş kapısıyla benzerlik gösterir. 

Dolmabahçe Sarayı Saltanat Kapısı
Saltanat Kapısı

Antik öğeler Barok ve Rokoko özelliklerle birliktedir. 19. yüzyıl İstanbul Rokokosuyla süslenmiş kapıda çelenkli, kompozit başlıklı çift sütunlar, kabuklar, eğri bitki sapları, rozetler, yumurta dizisi, inci motifleri, madalyonlar, çiçek demetleriyle göz alıcı bir bezemeye sahiptir.

3. Bendegan Kapısı 

Kanatları camlı olan ahşap bir kapıdır. Koltuk kapısına gelen koridorlu duvarlar, sahile dikey inen bir yönden saraya, diğer yönden Camlı Köşk’e giden iki kanatlı bir koridora bağlanırlar. Bu koridorun Köşk’e yakın bölümünde Kuşluk Kapısı vardır (Coşansel,1991:93). Koltuk kapısı olarak da bilinmektedir.

Dolmabahçe Sarayı Bendegan Kapısı
Bendegan Kapısı

4. Kuşluk Kapısı 

Kuşluk Bahçesi’ne geçişi ve Camlı Köşk’e girişi sağlayan binek taşlı bir kapıdır. Camlı Köşk’ten sonra tek sıra halinde ve kıyıya paralel olarak uzanan duvarlar, kuşluk ve harem bahçeleri arasında yükselen bir duvarla dikey olarak kesilmektedir. Bu kesişme noktasından başlayarak diğer duvarlara göre yükseklik kazanan Harem duvarları, caddeye paralel olarak devam eder ve sarayın eski marangozhanesi civarında tekrar önceki seviyesine inmektedir. İşte bu yüksek duvarlardan kara tarafına yalnızca, Valide Kapısı açılmaktadır (Seçen,2011:205).

Dolmabahçe Sarayı Kuşluk Kapısı
Kuşluk Kapısı

5. Valide Kapısı 

Harem bölümünün arkasında yer alır. Dikdörtgen mermer levhaların dekoratif olarak yerleştirilmesiyle hem kemerli hem de yine dikdörtgen yüzeyli görünüm elde edilmiştir. Kemer kilit taşının üstünde ise, madalyon içinde Sultan Abdülmecid’in tuğrası vardır ve H. 1271/M. 1855 tarihini taşımaktadır.

Dolmabahçe Sarayı Valide Kapısı
Valide Kapısı

6. Harem Kapısı

Kesme taşlarla inşa edilmiş, ahşap malzemeden kapı kanatları bulunur. Bundan sonra sırasıyla Veliahd Dairesi ile Baltacılar Dairesi’nin girişi ve Matbah-ı Amire girişleri yer almaktadır. Matbah-ı Amire’den denize dikey inen duvar üstünde ise Musahiban Kapısı yer almaktadır.

Dolmabahçe Sarayı Musahiban Kapısı
 Musahiban Kapısı

Yalı Kapıları 

Dolmabahçe Sarayı Yalı Kapısı
Yalı Kapısı'ndan İçeri Bakış

Deniz cephesinde, rıhtıma birkaç basamak ile ulaşılmasını sağlayan, ajurlu demirden beş tane yalı kapısı bulunur. Diğer dört kapıya oranla ortadaki büyük kapı Saltanat Deniz Kapısı olarak adlandırılır. Muayede Salonu ile aynı eksendedir. Diğer kapılar ise, taşlı, ajurlu, demir kanatlı olarak tasarlanmıştır ve birbirleri ile aynı biçimdedir.

Dolmabahçe Sarayı Yalı Kapısı
Yalı Kapısı

Bu eşsiz saray hakkında daha fazlasını merak ediyorsan bunlara bakabilirsin; Dolmabahçe Sarayı'nın Yapım Özellikleri ve Üslubu - Dolmabahçe Sarayı'nın İnşa Süreci ve Mimarları

Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar (2016). Dolmabahçe Sarayı. Ankara. TBMM Basımevi. 

Coşansel, Demet (1991). 19. Yüzyıl Mimarlığı İçinde Dolmabahçe Sarayı’nın Yeri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. 

Seçen, Emine Atalay (2011). Dolmabahçe Sarayı ve Bayıldım Bahçeleri 19. Yüzyıl Tasarım İlkeleri ve Bitkisel Restitüsyonu, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.